UX ve UI Tasarımı Arasındaki Küçük Farklar

En sevdiğimiz yemeği pişirebilmemiz için hem UX hem de UI gereklidir. Evet, çok ciddiyim. Yemeği yapmaya başlamadan önce tarife, malzemelere, birkaç mutfak aletine ve bir de ocağa ihtiyacımız var. Daha sonra bunları karıştırıyoruz, kaynatıyoruz, servis ediyoruz ve yiyoruz.

Peki, UX ve UI nerede kaldı? İşte, yemeği yapma sürecine UX (kullanıcı deneyimi); tabağa koyup servis etmeye de UI (kullanıcı ara yüzü) diyoruz. Yemeği bir güzel mideye indirdiyseniz, afiyet olsun. Damağınızda ve aklınızda kalan tat ve servisin yapıldığı tabağın deseni de yine UX olarak değerlendiriliyor.

Hazır karnımız da doymuşken bir an önce size UX ve UI arasındaki temel farklardan bahsedeyim. Şimdiden uyarayım; bu iki süreç birbirine çok benzer olsa da aslında bir o kadar da farklılık gösterir. Şaşırmaya hazır olun!

UX, UI değildir!

UX tasarımı, bir darboğazın ya da ihtiyacın tanımlandığı süreçtir. Daha sonra yapılacak testlerle bu ihtiyaç doğrulanır ve bu kapsamda iş modeli belirlendikten sonra ihtiyacı giderecek bir ürün ortaya konur.

UI tasarımını ise şöyle bir formüle oturtabiliriz.

UI Tasarımı = Görsel Tasarım + Etkileşim Tasarımı

Görsel tasarım, sitenin görünüşü, kullanıcıya hissettirdikleri, kısaca kişiliğidir; etkileşim tasarımı da kullanıcıların siteyle nasıl etkileşime girip, ne gibi işlemler yaptığıdır. Örneğin, kullanıcı sitenizdeki bir butona tıkladığında, butonda işlemin başarılı olduğunu gösteren bir değişiklik meydana geliyor mu?

Hem UX hem de UI tasarımcıları, etkileşimi tasarlıyor olsa da UX tasarımcılarını macro-etkileşim mimarları; UI tasarımcılarını da micro-etkileşim mimarları olarak görebiliriz.

UX, Ara Yüzü Kullanışlı Kılar

Kullanışlı bir ürün, pazardaki henüz karşılanmamış bir ihtiyacı karşılayan üründür. UX tasarımcısı araştırma yaparken rekabet verilerini, kişilik geliştirmeyi, minimum ürün kullanışlılığını ve ürün uygulanabilirliğini inceler ki geliştirilen ürün kullanıcı için kullanışlı olabilsin.

Araştırma süreci tamamlanıp ürün ortaya çıktıktan sonra, bunu kullanıcıya güzel göstermek UI tasarımcısının işidir. Buna, uygun renk seçimi, göz alıcı yazı biçimi, kullanması kolay menüler de dâhil. Ancak bu seçimler, UI tasarımcısının kişisel seçimleri değil; UX tasarımcısının dikkatle yaptığı araştırmalar sonucunda ortaya çıkan, başarısı kanıtlanmış seçimlerdir. UI tasarımcısı bu seçimleri alır ve kullanıcının hedefe ulaşması için ne zaman neyi yapacağını doğru sıraya göre dizer.

İyi tasarlanmış bir sayfada tek bir ana hedef vardır ve kullanıcının bu hedefe kolayca ulaşabilmesi için birçok ipucu yer alır. İpuçlarının dağılımını ise UX ve UI tasarımcıları birlikte tasarlar.

UX, Hedefe Götürür; UI, Duygusal Bağ Kurar

İnsanlar sitenize farklı amaçlarla gelir. Bazısı evcil hayvan sahiplenmek istiyordur, bazısı ise GSS prim borcunu ödemek… İlki daha sevimli olsa da sitenize giren herkesin aklında bir hedefi vardır.

İşin UX kısmı, evcil hayvan severlerin neye önem verdiğini ve sevdiğini bulmaktır. Değer verdikleri şey nedir ya da aradıkları evcil hayvanda ne gibi özelliklere bakıyorlar? Bunları öğrenmek için sorular sorar, insanları gözlemler, onlarla röportaj yapar. Sürecin sonunda bir ürün ortaya koyup, onun üzerinde testler yaparak doğrulamaya çalışır.

Olayın diğer tarafında ise UI vardır. Designing for Emotion kitabının yazarı Aarron Walter’a göre temel kullanışlılığı sağladıktan sonra kullanıcılarınızın sadakatini kazanan şey ara yüzünüzün kişiliğidir. İnsanlar sitenizin etkileyici görünümüne vurulup sitenize girebilir, faydalı şeyler varsa içerisinde bir süre dolaşır. Ancak, ara yüz ile kişisel bir bağ kurabilirlerse siteden ayrılmazlar. Ara yüzünüz insanları güldürüyor mu? Onları tavlıyor mu? Arsız bir yapısı mı var? Yine Aarron’a göre insanlarda pozitif duygular uyandırıyorsanız, eksiklerinizi ve hatalarınızı görmezden gelebilirler. İşte usta bir UI tasarımcısı da kendini burada belli ediyor.

Evet, UX ve UI arasındaki bazı küçük farkları öğrendiğimize göre yemeğe geri dönelim mi? Siz yemeğinizi nasıl istersiniz? Ben kendim için fazla pişmiş, az tuzlu, çiçek desenli tabakta ve yanında meşrubatla, lütfen.